TELEMEDITSINA XAVFSIZLIGI: TIBBIYOT VA KIBERXAVFSIZLIKDA YANGI YO‘NALISH

Muminova S.Sh.

Authors

Muminova S.Sh. Muhammad al-Xorazmiy nomidagi Toshkent axborot texnologiyalari universiteti Nurafshon filiali katta o‘qituvchisi

Keywords:

Telemeditsina, COVID-19, telemeditsina xizmatlari, tibbiy ma’lumotlar sizib chiqishi, sog‘liqni saqlash ma’lumotlari xavfsizligi zaifliklari

Abstract

Ushbu maqolada telemeditsinaning rivojlanishi va ayniqsa COVID-19 pandemiyasidan keyingi davrda yuzaga kelgan kiberxavfsizlik tahdidlari tahlil qilingan. Telemeditsina xizmatlari — jumladan, mobil ilovalar, kiyiladigan qurilmalar va bulut tizimlari — tez sur’atlar bilan kengayib borar ekan, ular bilan bog‘liq xavfsizlik zaifliklari jiddiy muammoga aylangan. Maqolada ma’lumotlar sizib chiqishi, ilovalardagi zaifliklar hamda MQTT kabi aloqa protokollariga oid xavf-xatarlar muhokama qilinadi. Real voqealar misolida hujum holatlari, fishing hujumlarining o‘sishi va reglamentlashtirishdagi nomuvofiqliklar yoritilgan. Foydalanuvchilar, tibbiyot xodimlari va xizmat ko‘rsatuvchi tashkilotlar uchun telemeditsina xavfsizligini mustahkamlash hamda tibbiy ma’lumotlarga qarshi kiberhujumlarning oldini olish bo‘yicha tavsiyalar berilgan.